Gemeenlandshuis: eeuwenoud centrum van waterbeheer
Een groot en statig pand waar hoogheemraden, dijkgraven en andere bestuurders konden samenkomen om te zorgen voor droge voeten, stevige dijken en schoon water in de regio – dát zocht én vond het Hoogheemraadschap van Delfland anno 1645 in Delft. Sindsdien is het laatgotische huis, dat al in 1505 gebouwd werd aan de Oude Delft 167, het hoofdkantoor van het waterschap.
Door de eeuwen heen groeide het Gemeenlandshuis (zo heet een gebouw waar een waterschapsbestuur vergadert) niet alleen uit tot het bestuurlijke hart van het gebied dat Delfland beheert, maar ook tot een van de meest kenmerkende monumenten van Delft. De indrukwekkende trapgevel, talloze gebeeldhouwde ornamenten en fraaie wapens boven de monumentale ingang aan de Oude Delft geven het pand een voorname uitstraling.
Rijk gedecoreerd
Niet alleen de buitenzijde van het Gemeenlandshuis is bijzonder, ook binnen zien en voelen bestuurders, medewerkers en bezoekers de eeuwenoude geschiedenis van het pand. Het interieur is rijk gedecoreerd, met houten plafonds, imposante schouwen en statige vergaderzalen die nog altijd in gebruik zijn. In het gebouw is ook een uitgebreide collectie oude kaarten van het beheergebied van Delfland te zien: die visualiseren de ontwikkeling van de regio door de eeuwen heen.
Herhaaldelijk gerenoveerd
Zowel de buiten- als de binnenzijde van het Gemeenlandshuis zijn in de loop der tijd herhaaldelijk gerenoveerd – en aangepast aan de veranderende eisen van bestuur en ambtenaren. In de jaren 1888 – 1891 vond een grote verbouwing plaats. Zo werd de 17e-eeuwse, gele verflaag van de gevel van het Gemeenlandshuis verwijderd, kwam er een brandvrij archief en meer kantoorruimte, kreeg de dijkgraaf een eigen werkkamer en werd er een technische dienst opgezet onder leiding van een ingenieur. Tot slot kreeg ook de secretaris-rentmeester een ruimere ambtswoning.
Historisch karakter behouden
In de decennia die volgden, bleven regelmatig uitbreidingen en aanpassingen nodig om ruimte te bieden aan een groeiend bestuur en ambtelijk apparaat, bijvoorbeeld tussen 1931 en 1933. Tussen de jaren 1972 – 1975 volgde de bouw van een nieuwe kantoorvleugel en hoofdingang aan de Phoenixstraat en in 1988 werden de naastgelegen panden aan de Oude Delft 165, 163 en 161 bij het complex gevoegd. Tussen 2014 en 2017 werd het onderkomen nogmaals gerestaureerd en gemoderniseerd. Steeds opnieuw waren het ingrijpende aanpassingen, maar het Gemeenlandshuis behield steeds zijn historische karakter.
Bestuurlijk hart
Vandaag de dag is het Gemeenlandshuis in Delft nog steeds het bestuurlijke hart van het Hoogheemraadschap van Delfland. Dag in, dag uit werken bestuurders en medewerkers hier aan vernieuwende en duurzame oplossingen voor ons waterbeheer. Het mooie, historische pand is normaal gesproken gesloten voor publiek, met één uitzondering: elk jaar in september is het historische pand aan de Oude Delft open voor publiek, tijdens de Open Monumentendagen.
Schatten van Delfland
Monumentale kantoren

- Gemeenlandshuis Delft – 1505 – Rijksmonument – Kroonjuweel
Gemeenlandshuis Van Delfland in Maassluis

Voordat Delfland in 1645 zijn onderkomen in Delft kocht, vergaderde het hoogheemraadschap in Maassluis, in een pand dat het in 1626 speciaal had laten bouwen. Dat ‘Gemeenlandshuis Van Delfland’ werd in 2010 door het waterschap overgedragen aan de Vereniging Hendrick de Keyser. Het pand is een Rijksmonument, net als het Gemeenlandshuis in Delft.