Hoe ontwerp je een afvalwaterzuivering?
De nieuwe waterzuivering Vergulde Hand is nodig om ook in de toekomst al het afvalwater uit de regio goed en veilig te kunnen zuiveren. In 2024 zijn we gestart met het ontwerp van deze nieuwe installatie. Waarom duurt het eigenlijk zo lang om een waterzuivering te ontwerpen? Omdat een waterzuivering uit veel onderdelen bestaat. Alles moet veilig werken, in de omgeving passen en aan strenge regels voldoen.
Hieronder nemen we je in vogelvlucht mee door het ontwerpproces.
Wat moet de waterzuivering kunnen?
Om te kunnen ontwerpen moet eerst vastgesteld worden wat de zuivering moet kunnen, welke randvoorwaarden er gelden en welke ambities er zijn. Deze zijn verzameld als uitgangspunten en concrete eisen voor het ontwerp. Zo is bijvoorbeeld vastgesteld hoeveel afvalwater we in de toekomst moeten zuiveren. Daarbij is in beeld gebracht hoeveel inwoners en bedrijven er tot 2060 bijkomen in de regio en hoeveel afvalwater er maximaal via het rioolstelsel naar de zuivering kan komen. Ook zijn er eisen vanuit wet- en regelgeving, onder andere Europese eisen aan de kwaliteit van het gezuiverde water dat uit de zuivering komt, eisen aan geur en geluid, en eisen voor veilig werken. Daarnaast heeft Delfland ambities, bijvoorbeeld op het vlak van duurzaamheid en afspraken met andere partijen, zoals de landschappelijk inpassing van de installatie in het gebied.
Wie maken het ontwerp?
Met al deze uitgangspunten en eisen gaan de ontwerpers aan de slag. Delfland krijgt hierbij hulp van een ingenieursbureau. Bij een zuivering zijn dat als eerste de procestechnologen. Deze experts zijn goed op de hoogte van innovatieve ontwikkelingen en weten precies onder welke omstandigheden de bacteriën die het water zuiveren het beste hun werk kunnen doen (denk aan: temperatuur, zuurstof). Dat bepaalt hoe groot installaties moeten zijn en welke technieken worden ingezet. Daarmee gaan ontwerpers van civiele techniek een ontwerp maken. Alle stappen van het zuiveringsproces met benodigde bakken, leidingen en fundering krijgen een plek. Na deze stap is ongeveer duidelijk hoe de zuivering eruit gaat zien. Dan start het ontwerp van de ruimtelijke inpassing met maatregelen voor geur-, geluid- en veiligheid. Hierna gaan de experts van werktuigbouw, elektra en procesautomatisering het ontwerp aanvullen met hun onderdelen; pompen, afsluiters, transformatoren, besturingskasten, etcetera. In dit hele ontwerpproces vinden vele aanpassingsrondes plaats om alle eisen te optimaliseren en een goed integraal ontwerp te krijgen.
Van grof naar fijn
Er wordt niet in één keer een ontwerp gemaakt dat zo gedetailleerd is dat de aannemer het kan bouwen. De stappen hierboven zijn in meerdere ontwerprondes doorlopen. Daarbij gaat het detailniveau van grof naar fijn:
- Schetsontwerp:Er zijn vier schetsontwerpen gemaakt. Daarin is in hoofdlijnen gekeken naar de mogelijke vorm van de zuivering en de bijbehorende plattegrond. De ontwerpen hadden nog weinig detail. Ze zijn met elkaar vergeleken opcriteria zoals betrouwbaarheid, kosten, duurzaamheid, hergebruik van energie en grondstoffen, milieu, omgeving en een veilige en prettige werkomgeving. Het bestuur koos daarna voor de techniek die het beste past bij de eisen, kosten en omgeving. Die keuze heet het voorkeursalternatief. De onderbouwing van het omgevingsplan en plan-MER (milieueffectrapportage) is hierop gebaseerd.
- Voorlopig ontwerp: In het voorlopig ontwerp werken we het schetsontwerp verder uit. Het vormt een goede basis om de kosten te berekenen. Dat is nodig om te bepalen welk investeringsbedrag het bestuur beschikbaar moet stellen. Met dit ontwerp vragen we ook de belangrijkste vergunningen aan. Daarnaast vormt het voorlopig ontwerp de basis voor de aanbesteding van de aannemer die samen met ons het definitieve ontwerp gaat maken.Ook wordt in deze fase getoetst of het plan past binnen het omgevingsplan van gemeente Vlaardingen en andere randvoorwaarden vanuit milieu en omgeving.
- Definitief ontwerp: Het definitief ontwerp wordt gemaakt door de aannemer die de zuivering ook gaat bouwen. Met inbreng van hun kennis van het bouwen van zuiveringen, worden de laatste ontwerpkeuzes definitief gemaakt. Op basis hiervan wordt de definitieve richtprijs voor de bouw vastgesteld.
- Uitvoerbaar ontwerp: Dit is het ontwerp waarin precies staat wat er buiten gebouwd gaat worden.Het definitieve ontwerp wordt hierbij omgezet in bouwtekeningen en technische specificaties van materialen en afwerkingen. Alle details zijn dan bekend en de aannemer kan gaan bouwen.
- Werkvoorbereiding: De aannemer vertaalt het uitvoerbaar ontwerp naar de daadwerkelijke bouw. Denk aan het maken van planningen voor de uitvoering, het opstellen van uitvoerings- en montagetekeningen en het inkopen van materialen.
Wat gebeurt er naast het ontwerpen?
Om ervoor te zorgen dat er daarna ook echt gebouwd kan worden, regelen we parallel aan het ontwerpproces allerlei andere zaken. Denk aan het besluit over het geld dat nodig is, de aanbesteding, het opzetten van de projectorganisatie, het regelen van vergunningen en andere toestemmingen en het voorbereiden van het bouwterrein. Zo houden we de vaart erin.
Wanneer begint de bouw?
Omwonenden merken voorlopig nog weinig van het werk op het terrein. De eerste zichtbare werkzaamheden starten naar verwachting eind 2027 met de groene omlijsting rondom het terrein, zodat de struiken en bomen alvast kunnen groeien. We verwachten de nieuwe waterzuivering vanaf 2033 op te leveren.