Delfland kiest voor Kost+ contract bij nieuwbouw afvalwaterzuivering
Het is een uitdagend en dynamisch project: de volledige realisatie van de nieuwe afvalwaterzuiveringsinstallatie (awzi) van Delfland in Vlaardingen, Waterzuivering Vergulde Hand. Naast de inhoudelijke uitdagingen op het gebied van de grootschaligheid, techniek en duurzaamheid, is het project ook uniek in het type contract. Contractmanager Marloes legt uit waarom hiervoor gekozen is en wat het project zo uitdagend maakt om aan te besteden voor marktpartijen.
De bouw van de nieuwe zuivering op het bedrijventerrein Vergulde Hand West is noodzakelijk omdat de huidige zuivering in Vlaardingen (De Groote Lucht) verouderd is. De nieuwe zuivering voldoet straks aan de nieuwe eisen van de Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater (ERSA) en de Kaderrichtlijn Water (KRW). Dat betekent onder meer dat we minimaal 80 procent van de medicijnresten uit het water verwijderen en dat we de lozing van stikstof en fosfaat verder terugbrengen.
Met de nieuwbouw speelt Delfland bovendien in op het groeiende aantal huishoudens en bedrijven in de gemeentes Vlaardingen, Schiedam, Maassluis, Maasland en De Lier. De nieuwe zuivering wordt toegerust voor 450.000 vervuilingseenheden.
Groot project
‘Sinds 2003 hebben we niet zo’n groot project aanbesteed’, vertelt Marloes, contractmanager bij het waterschap. ‘In het project komen veel technische, maatschappelijke en duurzaamheidsdoelstellingen samen. Voor een goed resultaat willen we de juiste partij of combinatie van partijen aantrekken. Dat is een uitdaging, want marktpartijen zijn selectief in het aannemen van projecten met deze omvang. In het verleden draaiden zij binnen contracten immers vaak op voor financiële tegenvallers. Bovendien is er krapte in de markt door de groeiende vraag naar zuiveringsinstallaties en een beperkt aanbod van aannemers die complete zuiveringen kunnen ontwerpen en bouwen. Om de juiste partner(s) te vinden, willen we het project dan ook op een aantrekkelijke manier in de markt zetten.’
Samenwerking centraal
'Goed samenwerken met de markt heeft al vanaf het begin onze prioriteit’, benadrukt Marloes. ‘Om hiervoor de beste vorm te vinden hebben we in 2024, tijdens de verkenningsfase, verschillende publieke opdrachtgevers (overheden) bezocht. We wilden leren van hun ervaringen met grote projecten. Daarbij raakten we ervan overtuigd dat de samenwerking met de aannemer beter verloopt als je de financiële belangen deelt. Wanneer de opdrachtgever en de opdrachtnemer namelijk gezamenlijk aan de lat staan voor mee- en tegenvallers vind je elkaar gemakkelijker bij het zoeken naar de beste oplossingen in tijd, geld en kwaliteit.’
Tijdens een verkenning met marktpartijen in de eerste helft van 2025 sprak Delfland over geschikte contractvormen.Zo kwamen we voor project Waterzuivering Vergulde Hand tot de keuze voor Kost+.
Wat is een Kost+ contract?
Cost+ is een internationaal bekende contractvorm, die binnen Nederland nog relatief nieuw is. AT Osborne, Duet Advocaten en Rozemond Advocaten lanceerden in mei van 2025 een Kost+ modelovereenkomst, met terminologie die voor Nederlandse aannemers vertrouwd is.
Marloes: ‘Kost+ contracten zijn bij uitstek geschikt voor grote en dynamische projecten waarbij het op voorhand niet goed mogelijk is om een vaste prijs te bepalen. Kenmerkend voor Kost+ is dat er geen vaste aanneemsom is. In plaats daarvan werk je met een richtprijs. Als opdrachtgever vergoeden wij de werkelijke kosten van de opdrachtnemer. Die krijgt daar bovenop ook nog een percentage voor de algemene kosten en winst.’
Kost+ is zo ingericht dat het financiële risico beheersbaar blijft voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer. Marloes legt uit dat dit komt doordat zowel opdrachtgever als opdrachtnemer er belang bij hebben om onder de richtprijs te blijven. Wanneer de werkelijke kosten lager uitvallen dan de richtprijs, krijgt de aannemer meer winst. Vallen die kosten hoger uit, dan wordt het winstpercentage lager. Overigens zit er voor aannemers een maximum aan eventuele financiële tegenvallers. Zo ontvangen zij een eerlijke vergoeding voor de geleverde prestatie.’
Marktpartijen zijn positief
De aanbesteding wordt doorlopen via een concurrentiegerichte dialoog waarbij we via gesprekken met meerdere marktpartijen tot de beste oplossing komen. Op 4 maart vond een marktinformatiebijeenkomst plaats. ‘Tot nu toe reageren marktpartijen positief op de aanpak van Delfland’, vertelt Marloes. ‘De grotere aannemers zijn al bekend met deze contractvorm. Voor kleinere partijen was Kost+ minder bekend, maar ook zij zien inmiddels de voordelen van deze manier van samenwerken.’
Samen bouwen aan een toekomstbestendige zuivering
Met de keuze voor een Kost+ contract zet Delfland nadrukkelijk in op partnerschap. Door risico’s en belangen te delen, ontstaat ruimte voor samenwerking, innovatie en kwaliteit. Zo werkt het waterschap, samen met de markt, aan een toekomstbestendige afvalwaterzuivering voor de regio.
