Op droogte-inspectie: iedere scheur vertelt een verhaal
Het is dinsdagochtend, 8.00 uur. Na weken van droogte is er eindelijk wat regen gevallen. Niet veel, maar genoeg om de vraag op te roepen wat die combinatie van droogte en neerslag heeft gedaan met onze kades. Na een kop koffie vertrekken twee gebiedsbeheerders en een vrijwillige dijkwachter voor een droogte-inspectie.
Tijdens de inspectie ligt de focus op scheuren die risico's kunnen opleveren of kunnen uitgroeien tot een groter probleem. Al snel blijkt dat er genoeg te zien is. De ene na de andere scheur wordt aangetroffen. Sommige waren al bekend van eerdere inspecties, andere worden direct toegevoegd en vastgelegd in het systeem, zodat collega's kunnen beoordelen welke maatregelen nodig zijn (zoals de scheuren blijven monitoren of direct gaan vullen en herstellen).
Invloed van begroeiing en begrazing
Wat onderweg vooral opvalt, is hoe groot de invloed van begroeiing is. Op delen van de kade waar schapen hebben gegraasd en de vegetatie schaars is, komen de meeste en grootste scheuren voor. Op trajecten waar onlangs een kadeverbetering heeft plaatsgevonden, is het beeld juist heel anders. Daar zijn nauwelijks scheuren zichtbaar. Ook de maaihoogte van het gras, de ligging van de dijk ten opzichte van de zon en de aanwezige kleisoort blijken een belangrijke rol te spelen; droge kale stukken zijn over het algemeen kwetsbaarder dan begroeide stukken met vegetatie die meer vocht vasthouden.
Vrijwillige dijkwacht wordt ingezet
We hebben momenteel 120 vrijwillige dijkwachten; zij zijn vrijwilligers die zich bij ons hebben gemeld en in tijden van drukte ingezet worden. Voor de vrijwillige dijkwachter Astrid is het vandaag een bijzondere ervaring. Na de introductietrainingen loopt zij voor het eerst mee tijdens een droogte-inspectie. Wat op papier misschien abstract lijkt, wordt buiten direct zichtbaar. De inspectie maakt duidelijk waarom dit werk zo belangrijk is en hoe zorgvuldig de toestand van de kades wordt gevolgd.
"Tijdens de trainingen hoor je over de gevolgen van droogte, maar pas buiten zie je echt wat dat betekent. Het viel me op hoeveel scheuren er te vinden zijn en hoeveel verschillende factoren daarbij een rol spelen. Dan begrijp je direct waarom deze inspecties zo belangrijk zijn," merkt de vrijwillige dijkwachter op.
Niet alleen de grootte van een scheur is van belang, maar ook de richting ervan. Een scheur die parallel loopt aan het water vraagt om een andere beoordeling dan een scheur die er haaks op staat. Zeker wanneer er meer regen valt, kan water bestaande scheuren verder uitspoelen. Daarbij kunnen zand en gronddeeltjes wegspoelen, waardoor een scheur groter wordt en in het ergste geval verzakkingen kunnen ontstaan. Juist daarom zijn deze inspecties zo belangrijk.
Scheuren van meerdere meters
Een concreet voorbeeld wordt zichtbaar op een stuk kade waar de begroeiing minder is. Hier loopt een scheur over meerdere meters. De scheur is maar deels duidelijk zichtbaar en blijkt bij inspectie veel groter dan eerste gedacht en ook dieper dan de kleine oppervlakkige droogtescheurtjes die elders worden aangetroffen. Het contrast met nabijgelegen stukken kade waar het gras hoger staat en de bodem beter bedekt is, is opvallend groot.
Aan het einde van de ochtend is duidelijk dat de inspectie niet voor niets is uitgevoerd. Er zijn meerdere nieuwe scheuren ontdekt die tijdens eerdere inspecties nog niet aanwezig waren. De bevindingen worden verwerkt en opgepakt. Ondertussen gaan collega's in de middag op pad voor andere meldingen. En morgenochtend wacht alweer een nieuwe droogte-inspectie, op een ander traject.
