Polders in gemeente Pijnacker-Nootdorp


Gewasbeschermingsmiddelen in de gemeente Pijnacker-Nootdorp.

Schoon water is belangrijk voor een gezonde leefomgeving, voor zowel mens, dier én natuur. Daarom kijken we regelmatig of de kwaliteit van het water in de glastuinbouwgebieden in orde is. Wij hebben hiervoor een uitgebreid meetnet.

Glastuinbouwgebieden in de gemeente Pijnacker-Nootdorp

Binnen de gemeente Pijnacker-Nootdorp zijn er vier polders met concentratiegebieden van glastuinbouwbedrijven, te weten:

  1. Zuidpolder van Delfgauw (o.a Westzijde Overgauwseweg en Schimmelpenninck vd Oyeweg),
  2. Noordpolder van Delfgauw (o.a. Kooltuin en Hoefslag),
  3. Oude Polder van Pijnacker (bijvoorbeeld omgeving Hoogseweg en Oostzijde Overgauwseweg en
  4. Polder van Nootdorp (o.a. Dwarskade/Oudeweg, Nieuwkoopseweg en Langelandseweg).

Verder liggen er nog kleinere concentratiegebieden (bijvoorbeeld Balijade) en wat verspreid liggende bedrijven. Hier hebben we geen specifieke meetpunten voor aangewezen en kunnen we dus ook geen gegevens van langere perioden laten zien.

Waterkwaliteit in Pijnacker-Nootdorp

We nemen in de glastuinbouwgebieden elke maand een monster van het oppervlaktewater. Dit monster wordt in het laboratorium geanalyseerd op de hoeveelheid meststoffen en bestrijdingsmiddelen die in het water aanwezig is. Zo weten we hoe het ervoor staat met de waterkwaliteit en eventuele veranderingen in het gebied.

Gevolgen voor de natuur

Gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen komen via lozingen en lekkages in het oppervlaktewater terecht. Dit verstoort de waterkwaliteit en bedreigt het leven van planten en dieren. Een overschot aan meststoffen, zoals stikstof en fosfor, veroorzaakt een overmatige groei van algen en kroos. Daardoor wordt het water troebel en wordt het voor planten en dieren moeilijker om te overleven. Roofvissen zoals snoek hebben bijvoorbeeld helder water nodig om te kunnen jagen.

Samenwerking en handhaving

Om de waterkwaliteit te verbeteren, werkt Delfland nauw samen met gemeenten, omgevingsdiensten en andere instanties. Zo streven we ernaar om de waterkwaliteit in de gemeente Pijnacker-Nootdorp en omliggende gebieden te verbeteren en verdere vervuiling te voorkomen.

Bestrijdingsmiddelen

Bestrijdingsmiddelen zijn bedoeld om plagen, schimmels en onkruid te bestrijden, maar ze kunnen ook schadelijk zijn voor het milieu, planten en dieren in het oppervlaktewater.

In de sloten in uw gemeente zijn ook verschillende bestrijdingsmiddelen gemeten. Van de gevonden bestrijdingsmiddelen behoort 8% tot de verboden stoffen. In totaal is er 40 keer een verboden stof aangetroffen.

In de gemeente zijn in totaal 37 normoverschrijdingen van bestrijdingsmiddelen aangetroffen, waarvan 9 keer de concentratie de norm ver overschreed.

Als ons laboratorium een hoge normoverschrijding of een verboden stof meet, stellen we altijd een nader onderzoek in. Hierbij maken we een afweging of de bron van de lozing te vinden is. Ook informeren we de gemeente en Glastuinbouw Nederland bij een hoge normoverschrijding en/of een verboden stof.

Dashboard bestrijdingsmiddelen

Op de website van Delfland staat een nieuw dashboard bestrijdingsmiddelen in glastuinbouwgebieden. Hier kan iedereen opzoeken waar normoverschrijdingen van bestrijdingsmiddelen plaatsvinden en waar het water binnen veilige grenzen blijft. Het is ook mogelijk om te filteren op bijvoorbeeld gemeente, glastuinbouwgebied, tijdsperiode, stof (parameter).

Scherm­afbeelding 2025-12-16 om 15.39.22

Meststoffen

Voor meststoffen zijn stikstof en fosfor de belangrijkste stoffen waar we op sturen. Stikstof is een stof die vooral uit lozingen in het water komt en ook relatief snel weer afgevoerd wordt. Het is dus een goede graadmeter voor actuele lozingen.

Stikstof heeft een effect op de waterkwaliteit doordat een teveel ervan kan leiden tot overmatige algengroei, wat ten koste gaat van andere waterplanten en dieren. Een ongezonde balans in flora en fauna leidt tot een verslechtering van de chemische waterkwaliteit.

De grafiek hieronder laat de gemiddelde concentratie stikstof in de afgelopen jaren zien voor de verschillende glastuinbouwgebieden in uw gemeente. De norm voor stikstof ligt binnen Delfland op 2 mg/l en deze is in de grafiek aangegeven met de rode gestippelde lijn.

Pijnacker-Nootdorp Stikstof

De grafiek laat zien dat in alle vier de glastuinbouwgebieden het gehalte stikstof in 2024 nog ver boven de norm is, waarbij de Oude Polder van Pijnacker het best scoort. In de periode 2020-2024 is er echter nauwelijks of geen sprake van een verbetering.

Het kán wel

In onderstaande figuur ziet u hoe alle glastuinbouwgebieden in het beheergebied van Delfland scoren op stikstof. Hierin is te zien dat de Noord- en Zuidpolder van Delfgauw gemiddeld scoren vergeleken met de andere glastuinbouwgebieden. De polder van Nootdorp staat vrijwel onderaan.

In het beheergebied van Delfland zijn er glastuinbouwgebieden waar de stikstofgehalten in glastuinbouwgebieden in de buurt komen van de norm. Dus dit moet ook kunnen in de glastuinbouwgebieden van de gemeente Pijnacker-Nootdorp.

Pijnacker-Nootdorp Stikstof ranking

Toxiciteit

Niet alleen een te hoge concentratie van een enkele stof kan het water in de sloot giftig maken. De combinatie van bestrijdingsmiddelen in de sloot kan het water ook giftig maken. Ook al is de hoeveelheid van de verschillende stoffen onder de norm, dan nog kan de combinatie van middelen het water giftig maken. Dit heeft negatieve gevolgen voor het water én de planten, dieren en mensen die ervan afhankelijk zijn.

In onderstaande figuur ziet u de mate van giftigheid (toxiciteit) van het water in alle glastuinbouwgebieden van Delfland in 2024. De figuur laat zien dat voor het grootste deel van de tijd de glastuinbouwgebieden relatief goed scoren, maar dat er altijd één of meerdere metingen toch een verhoogde toxiciteit aangeven. Hierdoor kan het waterleven zich onvoldoende ontwikkelen en blijft de ecologie achter. De Zuidpolder van Delfgauw voldoet aan de eisen terwijl de Polder van Nootdorp het slechtste scoort van alle glastuinbouwgebieden. Voor de overige drie glastuinbouwgebieden was er in 2024 een percentage hoge of zeer hoge toxiciteit aanwezig.

Overschrijding in Polder van Nootdorp

In het monster van februari 2024 zijn in de Polder van Nootdorp een tweetal middelen aangetroffen die de kwaliteitsnormen ver overschrijden. Het betreft hier Esfenvaleraat (315x de norm) en Cypermethrin (375x de norm)

Esfenvaleraat is een insecticide (merknaam bijvoorbeeld Sumicidin) en wordt gebruikt tegen rupsen in veel verschillende teelten, niet alleen in de glastuinbouw maar ook bij aardappelen en bollen.

Cypermethrin is ook een insecticide en kent naast bedrijfsmatig gebruik, ook verschillende toepassingen ook voor consumenten (doodt vliegen en kakkerlakken). Deze stof is vooral erg giftig voor vissen. Het is onwaarschijnlijk dat consumentengebruik tot een dergelijk hoge overschrijding van de normen voor waterkwaliteit leidt.

Als ons laboratorium meldt dat er zo’n hoge overschrijding van de normen plaatsvindt, stellen we altijd een nader onderzoek in. Hierbij proberen we de bron van de lozing te vinden. We gaan op het meetpunt nog een keer meten (is de stof nog steeds aanwezig?) en nemen een eDNA monster (van welke teelt vinden we DNA resten in het oppervlaktewater?). Bij nader onderzoek hebben we in dit geval de bron van de overschrijding niet kunnen vinden.

Omdat de Polder van Nootdorp slecht scoort op stikstof, de toxiciteit te hoog is en vanwege deze overschrijding neemt Delfland, samen met de omgevingsdienst, deze polder vanaf april 2024 onder de loep. We verwachtend dat de eerste effecten begin 2025 meetbaar zijn.