WaterDialoog: raadsleden voelen urgentie wateropgaven

Het Hoogheemraadschap van Delfland organiseerde de WaterDialoog in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart, om wateropgaven opnieuw onder de aandacht te brengen van gemeenteraadsleden uit de regio. Dijkgraaf Piet-Hein Daverveldt schetste aan het begin van de bijeenkomst de brede opgaven waar gemeenten in 2026 voor staan.

“Zorg, mobiliteit, veiligheid, woningbouw, armoede, leefbaarheid: ik realiseer me heel goed dat water daarbij niet als eerste in beeld komt,” zei hij. “Maar na de verkiezingen gaat u in uw gemeente aan de slag met urgente vraagstukken. De keuzes die u nu maakt over woningbouw, openbare ruimte en infrastructuur bepalen voor decennia of uw gemeente bestand is tegen wateroverlast, hittestress en watertekorten.”

Geen uitstel

Juist omdat die keuzes gevolgen hebben op de lange termijn, is besluitvorming ingewikkeld en ligt uitstel op de loer, stelde Daverveldt. “Maar uitstel is ook een besluit, en leidt vrijwel altijd tot hogere kosten. De geschiedenis laat zien wat er gebeurt als we te laat handelen: de Deltawerken en Ruimte voor de Rivier kwamen pas na pijnlijke ervaringen.”

Hij illustreerde dat met een voorbeeld uit de eigen regio. “Ook in Delfland waren we in 1998 niet voorbereid op extreme neerslag en moesten we in korte tijd een ingrijpend verbeterprogramma uitvoeren,” aldus de dijkgraaf. “Grote schade door hevige buien is tegenwoordig niet meer te vermijden. Dat vraagt om snel handelen, en om politiek leiderschap dat keuzes maakt en uitlegt.”

Ruimtelijke keuzes maken

Die keuzes vragen om een duidelijke ruimtelijke visie. Rijksbouwmeester Francesco Veenstra ging tijdens zijn lezing ‘Gedeelde grond’ in op de afwegingen die daarvoor nodig zijn en op de vraag hoe overheden gezamenlijk complexe opgaven kunnen aanpakken. Daarbij stelde hij dat ruimte in Nederland niet schaars is, maar het recht op het gebruik ervan wel. Vanuit dat perspectief stelde hij deelnemers de vraag hoe partijen met uiteenlopende belangen met die gedeelde ruimte omgaan.

Op de grond die we in ons land delen, willen we immers wonen en reizen, maar ook voedsel verbouwen en energievoorzieningen aanleggen, schetste Veenstra. Hij pleitte er daarom voor om vaker meerdere functies te combineren op één plek, bijvoorbeeld door een park en woonwijk te realiseren boven een tunnel met een snelweg en spoor.

Wateropgaven worden groter

Waar Rijksbouwmeester Francesco Veenstra inging op de ruimtelijke keuzes die landelijke nodig zijn, benadrukte dijkgraaf Piet-Hein Daverveldt dat die keuzes bovendien al op korte termijn lokaal moeten worden gemaakt. “De wateropgaven in onze regio worden de komende decennia alleen maar groter. Nieuwe klimaatscenario’s laten zien dat we te maken krijgen met minder beschikbaar zoetwater, vaker extreme neerslag en een stijgende zeespiegel.”

“Dat vergroot de kans op wateroverlast en schade aan bestaande en nieuwe woningen en infrastructuur. Als er de komende jaren verkeerde ruimtelijke keuzes worden gemaakt, kunnen de gevolgen voor een dichtbebouwd gebied als Delfland groot zijn,” waarschuwde de dijkgraaf.

Ook prioriteit voor waterkwaliteit

Daverveldt besprak daarnaast ook andere urgente watergerelateerde onderwerpen. Zo benadrukte hij dat het verbeteren van de waterkwaliteit hoog op de agenda moet staan. “Op dit moment voldoen slechts twee van de 26 polders in het glastuinbouwgebied aan de normen voor nutriënten en pesticiden. Er is meer samenwerking nodig, bijvoorbeeld door harder op te treden tegen overtreders en de goede voorbeelden van biologische telers vaker onder de aandacht te brengen.”

Met elkaar in gesprek blijven

Vervolgens gingen huidige en toekomstige gemeenteraadsleden uit de regio met Delfland en met elkaar in gesprek over lokale dilemma’s. Daarbij bespraken zij onder meer hoe woningbouw te combineren is met ruimte voor groen en water, en hoe de riolering kan worden aangepast om wateroverlast bij hevige regen te beperken.

Uit de gesprekken kwamen duidelijke inzichten naar voren. “Kijk niet naar wat klimaatadaptieve maatregelen kosten, maar naar wat ze opleveren voor slim waterbeheer,” luidde een van de conclusies. Een andere tafel wees op aanhoudende zorgen over de waterkwaliteit: “Daarbij moeten we nog intensiever met de tuinders aan de slag.” De avond eindigde met een brede oproep om het gesprek voort te zetten. Raadsleden uit verschillende gemeenten nodigden het bestuur van Delfland al uit voor een vervolggesprek.