Pilot Meten op slootniveau: Glastuinbouwbedrijven zelf aan de slag met waterkwaliteit
In 2025 startte het hoogheemraadschap van Delfland met de pilot Meten op Slootniveau. Tijdens de pilot meet een innovatieve droneboot op twee momenten de waterkwaliteit in de sloten rondom de bedrijven. In de tussentijd gaan ondernemers aan de slag om lekkages op te lossen. De eerste resultaten zijn veelbelovend: in de Oude Broekpolder is de waterkwaliteit na maatregelen door ondernemers duidelijk verbeterd.
Delfland voert deze pilot uit in samenwerking met FVO, Glastuinbouw Nederland, Versnellers Sierteelt en met ondernemers.
Vervuiling aanpakken bij de bron
Aanleiding voor de pilot is de slechte waterkwaliteit in de glastuinbouwgebieden en de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Uiterlijk in 2027 moet het oppervlaktewater voldoen aan deze Europese normen voor de waterkwaliteit. Dat is binnen het gebied van Delfland nagenoeg nergens het geval. Vervuiling bij de bron aanpakken is noodzakelijk voor schoner water. Eigenaarschap en invulling van de zorgplicht door de ondernemer speen dan ook een belangrijke rol.
Innovatief meten
Binnen de pilot vaart een innovatief meetbootje door de sloten van een glastuinbouwgebied. Het bootje meet nitraat, geleidbaarheid (EC) en temperatuur. De meetgegevens worden vertaald naar kaarten waarop per sloot eventuele knelpunten zichtbaar zijn. Dat levert een veel gedetailleerder beeld op dan de reguliere metingen van het waterschap met één vast meetpunt per gebied: de metingen leveren resultaten op ondernemingsniveau in plaats van op gebiedsniveau. De pilot laat ook zien dat de waterkwaliteit binnen één gebied per sloot sterk kan verschillen. Juist daarom is meten op slootniveau effectief: het maakt gerichte maatregelen mogelijk en voorkomt een te algemene aanpak.
Ondernemers nemen hun verantwoordelijkheid
De kracht van de aanpak is dat ondernemers op basis van de meetgegevens zelf aan de slag gaan. In het kader van het Actieplan Waterkwaliteit in glastuinbouwgebieden nemen zij, met ondersteuning van FVO, Glastuinbouw Nederland en Versnellers Sierteelt maandelijks watermonsters in de sloot, controleren ze leidingen en randen langs de sloot en/of wordt een watercoach ingeschakeld. Tijdens de pilot ontwikkelde Delfland samen met de sector bovendien een praktisch hulpmiddel: de Lekkagecheck. Heldere instructieposters waarmee bedrijven stap voor stap mogelijke lekkagebronnen kunnen opsporen en aanpakken.
Aanpak succesvol
Inmiddels blijkt dat de aanpak werkt. In de Oude Broekpolder, bij het dorp Kwintsheul, vond op 22 januari, na vijf maanden, een vervolgbijeenkomst plaats over de tweede meting. Tijdens de bijeenkomst waren 13 ondernemers aanwezig om gezamenlijk te reflecteren op de waterkwaliteitsmetingen in de polder. Het merendeel van de eerder vastgestelde 17 knelpunten bleek opgelost dankzij concrete verbetermaatregelen door de ondernemers. Zij hebben bijvoorbeeld lekkages in teeltvloeren gedicht en opstelplaatsen voor containers aangepast om uitspoeling te voorkomen.
Zo goed als de zwakste schakel
Blijvende aandacht vanuit de ondernemers is noodzakelijk om de ingezette dalende trend voort te zetten. Met ondernemers die nog niet in staat zijn geweest het lek te identificeren en te dichten, worden maatwerkafspraken gemaakt. De centrale gedachte die meerdere keren door de ondernemers werd benoemd: ‘We zijn zo goed als de zwakste schakel.’
We kijken uit naar de tweede metingen in de vier andere glastuinbouwgebieden van de pilot. Ook daar hopen we te zien dat ondernemers verantwoordelijkheid nemen voor het behalen van de KRW-doelen en een duurzame toekomst van de glastuinbouw.
