Impuls voor waterkwaliteitsmaatregelen: Delfland en partners krijgen subsidie voor drie nieuwe projecten met de agrarische sector
Het Hoogheemraadschap van Delfland financiert in Midden-Delfland drie nieuwe projecten die agrariërs helpen om meer grip te krijgen op water en bodem. De projecten worden gefinancierd vanuit een impulsregeling van het ministerie van I&W voor het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Om de projecten mogelijk te maken, werken we samen met LTO Delflands Groen, LTO Noord, gemeente Midden-Delfland en de agrariërs binnen het programma Duurzaam Boer Blijven.
De bodem is voor boeren letterlijk en figuurlijk de basis van hun bedrijf. Maar de bodem is niet los te zien van wateropgaven. Daarom werken agrariërs en overheden in het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) samen aan een gezonde bodem en schoon en voldoende water. Ook Delfland helpt (melk)veehouders om grip te krijgen op bodem- en waterbeheer.
Impuls voor de waterkwaliteit
‘Het doel van de drie nieuwe projecten is om kringlooplandbouw te stimuleren’, vertelt Mieke van der Laan, Senior Beleidsadviseur bij Delfland. ‘Kringlooplandbouw is een manier van boeren waarin niets wordt verspild en alle reststromen worden hergebruikt. Dat leidt tot minder impact op klimaat en milieu en is voordelig voor de bedrijfsvoering. Samen met onze partners hebben we gekeken hoe we agrarische bedrijven binnen het veenweidegebied van Delfland nog beter kunnen ondersteunen in het voorkomen van nutriëntenemissies naar de bodem en het water, zodat de waterkwaliteit in het gebied verbetert. We pakken de projecten op via het al bestaande programma ‘Duurzaam Boer Blijven', omdat de meeste agrariërs hierin al actief samenwerken.
Project 1: Bodem als Basis
Dit is een bestaand adviestraject waarbij agrariërs, samen met een bodemcoach van LTO Noord, een analyse maken van hun bodem en hun mestgebruik. De bodemcoach adviseert vervolgens over hoe zij hun bodem kunnen verbeteren. Mieke: ‘Dankzij de stimuleringsimpuls van I&W kunnen we dit project verbreden. In de afgelopen drie jaar deden al 23 agrariërs mee en we hopen dat straks alle agrariërs van Duurzaam Boer Blijven hieraan meedoen.’
Mieke legt uit dat het project zowel gunstig is voor agrariërs als voor het waterschap. ‘De Bodemcoaches kunnen bijvoorbeeld adviseren over beter passende vormen van bemesting of het ontwikkelen van kruidenrijk grasland. Door slimmer te bemesten kunnen agrariërs debodem zodanig verbeteren dat de grond het water langer vasthoudt en nutriënten beter opneemt. Dit is positief voor agrariërs omdat zij minder bemesting nodig hebben. Met een gezonde bodem halen ze dus een betere productie. Doordat er minder uitspoeling is, verbetert de waterkwaliteit.’
Project 2: Stikstofreductie door koeien anders te voeden
Binnen dit project adviseert adviesbureau DMS (Dirksen Management Support) agrariërs over de mogelijkheden om hun complete stikstofketen te verbeteren: van grasvoer tot melk, en van mestkuil tot het bemesten van hun land. Ook dit project is een win-win voor agrariërs en de waterkwaliteit.
Mieke: ‘Gras is voor agrariërs niet zomaar gras: hoe eiwitrijker het gras, hoe minder soja en andere eiwitrijke voeding de boer hoeft te kopen. De voeding heeft ook effect op de samenstelling van de mest en de hoeveelheid stikstof daarin. Door de voeding van de koeien te optimaliseren verbetert de kwaliteit van de melk, stoten de koeien minder stikstof uit en verbetert de structuur van de mest. Dankzij die structuur wordt de mest ook beter opgenomen door de bodem. Hierdoor spoelen nutriënten minder uit naar het water en vervliegt stikstof niet naar de lucht.’
Project 3: Agricycling
Binnen dit project krijgen agrariërs de kans om maaisel en ander groenafval te composteren op hun perceel. Mieke: ‘Nu gaat er nog veel maaisel en groenafval uit de omgeving naar afvalwerkers die het verbranden. Dat is zonde. In de eerste plaats kost het geld om groenafval te laten verbranden. In de tweede plaats gaan waardevolle grondstoffen verloren. Agricycling houdt in dat agrariërs groenafval tegen betaling op een gecertificeerde wijze composteren. Zo hebben zij minder kunstmest nodig en verrijken ze hun bodem met krachtige compost.’
Het initiatief voor agricycling komt oorspronkelijk uit Friesland, maar ook in Utrecht is het al een succes. Lees hier het verhaal van agrariër Bastiaan van Zuilen.
Project 4: Doelsturing en waterkwaliteit
Voor de drie genoemde projecten hebben we de aangevraagde subsidie toegewezen gekregen. Voor een vierde project loopt de aanvraag nog. Dit project ziet op doelsturing. Het doel hiervan is om milieudoelen door te vertalen naar doelen op bedrijfsniveau. Kringlooplandbouw heeft een positief effect op de waterkwaliteit, maar wanneer is de agrarische bedrijfsvoering goed genoeg? Om hier meer inzicht in te krijgen, verkennen we met dit project hoe we met bestaande en nieuwe data de link kunnen leggen tussen de agrarische bedrijfsvoering en uit- en afspoeling van nutriënten.
Het doel is om de kritische prestatie indicatoren (KPI's) voor kringlooplandbouw beter te laten aansluiten bij het verbeteren van de waterkwaliteit. Daarbij willen we duidelijker krijgen welke handelingsperspectieven er zijn en wat we van de agrariërs nodig hebben om de waterkwaliteit op orde te krijgen. Binnen dit project werken we samen met Boerenverstand, gemeente Midden-Delfland, LTO Delflands groen en LTO Noord.
Kennis en ervaring opbouwen
Alle vier de projecten vallen straks onder het programma Duurzaam Boer Blijven. Mieke: ‘Het is een verbreding van dit programma. Vorig jaar deden er al 43 agrariërs mee en hopelijk worden dat er dit jaar nog meer. We kunnen veel leren binnen deze projecten en de opgedane kennis kan ook weer ingezet worden op andere plekken. Door samen te werken met de agrarische sector kan de sector toekomstbestendig boeren en verbeteren we samen de waterkwaliteit.’
