Een netwerk van waternatuur

Delfland werkt hard aan schoon, gezond en levend water in het hele gebied. Dit is een van onze kerntaken. Wij bewaken de waterkwaliteit en stimuleren de ecologie. Dat doen wij onder meer door het aanleggen van nieuwe waternatuur, zoals natte ecologische zones. Hiermee creëren wij nieuw leefgebied voor waterplanten en -dieren.

Voorbeelden van natte ecologische zones zijn natuurvriendelijke oevers, vispaaiplaatsen en waterplantzones. Al deze nieuwe waternatuur draagt ook bij aan de biodiversiteit in ons gebied.

Op de kaart

Door natte ecologische zones logisch met elkaar te verbinden ontstaat een netwerk van nieuwe waternatuur. We verdelen dit netwerk in kerngebieden, stapstenen, corridors en verbindingszones. Zo werken wij aan een waternatuurgebied dat groot genoeg is voor dieren om te leven, voedsel te verzamelen en zich voort te planten.

In de kerngebieden maken wij waar dat kan grote stukken waternatuur, die het liefst aaneengesloten zijn of anders heel dicht op elkaar liggen. Corridors en verbindingszones verbinden de kerngebieden met elkaar.

Belangrijke verbindingszones zijn nu vaak niet natuurvriendelijk ingericht omdat deze ook andere functies hebben zoals het af- en aanvoeren van water of als vaarweg. Op sommige plekken kun je onze vaarten en kanalen daardoor vergelijken met een dorre woestijn. We maken hierin kleine natuurgebiedjes waar dieren even kunnen opladen. Deze kleine oases noemen we stapstenen.

De corridors zijn verbindingszones waar meer ruimte is voor natuurvriendelijke inrichting.

Natuurvriendelijke oevers

Een natuurvriendelijke oever is flauw aflopende oever met verschillende waterdieptes. Er is daardoor ruimte voor allerlei soorten oever- en waterplanten, waar vissen, kikkers, salamanders, libellen en andere dieren leven. Tussen de stengels van de planten kunnen jonge vissen zich goed verstoppen voor bijvoorbeeld de aalscholver. De wortels van de planten zorgen ervoor dat de oever stevig blijft. In een natuurvriendelijke oever zit volop leven

Vispaaiplaatsen

Vispaaiplaatsen zijn ondiepe wateren met waterplanten waar vissen op afkomen om zich voort te planten. Door het ondiepe water in de paaiplaats is het water daar net iets warmer dan in de sloot of vaart. Veel vissen zetten hun eitjes af tussen de waterplanten. Voor jonge vissen is hier genoeg voedsel te vinden om op te groeien. Daarbij kunnen de jonge vissen zich tussen de waterplanten goed schuilhouden voor vogels en roofvissen.

Waterplantzones

Soms groeien in vaarten en kanalen spontaan waterplanten. Meestal halen we deze waterplanten weg, omdat ze de doorstroming belemmeren. Bij hevige regen moeten we het teveel aan water op tijd kunnen wegpompen. Daar waar waterplanten geen risico vormen laten we ze staan. Zulke plekken noemen we waterplantzones.

Beheer en onderhoud

Waterplantzones, vispaaiplaatsen en natuurvriendelijke oevers vragen om onderhoud. Door goed onderhoud kunnen wij zorgen voor het juiste evenwicht: als een soort de overhand krijgt, dan gaat dat ten koste van de biodiversiteit. Ook moeten wij voor de doorstroming zorgen. Daarom moeten wij maaien. Waar het kan, maaien we het ene jaar het ene  gedeelte van een oever om het leefgebied van vogels en vissen zo min mogelijk te verstoren. Het jaar erop doen we het volgende stuk. Het maaisel laten wij liggen waar dat kan.

Ieder jaar bekijken we in het voorjaar of de oever er nog goed bij ligt voor de planten en dieren. Eens in de twee jaar bekijken we in de zomer welke planten er allemaal in de oever groeien. Verschillende soorten zoals lisdodden, kattenstaarten, gele lissen, biezen, egelskoppen, watermunt en het kleine moerasvergeet-me-nietje zien we graag door elkaar staan.

Wij gebruiken deze controles om te zien of het beheer en onderhoud dat we voeren past bij de oever. Als we het idee hebben dat het niet werkt, dan passen we dit aan. Dan gaan we vaker maaien, graven we de bodem af of plaatsen we bijvoorbeeld rasters zodat ganzen de jonge planten niet kunnen opeten.

Kaderrichtlijn Water

De Europese Unie verplicht alle lidstaten om te werken aan schoner water. Hiervoor is de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) opgesteld. Hierin staat onder andere dat er niet teveel chemische stoffen in het water moeten zitten en dat het ecosysteem in het water beschermd en verbeterd moet worden. Met de aanleg van natte ecologische zones geven wij waternatuur de ruimte om zich te ontwikkelen en vergroten wij het leefgebied voor planten en dieren. Het aanleggen van natte ecologische zones is een van de maatregelen die wij nemen voor schoon, gezond en levend water.