Veel gestelde vragen over waterkwaliteit en droogte

Ja, een tekort aan voldoende schoon water in sloten en vaarten kan invloed hebben op de waterkwaliteit. Het kan voorkomen dat er vanuit de omgeving of vanuit de bodem te veel voedingsstoffen in het water terecht komen. Of dat zout kwelwater vanuit de bodem omhoogkomt. Door vers water van elders in te laten, spoelen we het water van slechtere kwaliteit weg. Dit schone water is normaal gesproken voldoende beschikbaar. Alleen bij extreme droogte kan er een tekort ontstaan. Dit komt niet vaak voor.

Aanhoudende droogte heeft invloed op de kwaliteit van het water. Hierdoor kunnen een aantal problemen opspelen:

  • Toename zoutgehalte in het water.
  • Blauwalg of botulisme in het water.

Doordat de rivier de Rijn minder water aanvoert, stroomt bij vloed het zoute zeewater verder in de Nieuwe Waterweg dan normaal. Hierdoor neemt het zoutgehalte toe, dit heet verzilting. Een klein deel van dit verzilte water kan via de sluizen in het water van Delfland terechtkomen. Delfland meet daarom enkele keren per week het zoutgehalte in het water.

Blauwalgen zijn eigenlijk geen algen of wieren. Het zijn bacteriën. Een andere naam ervoor is cyanobacteriën. Ze leven van licht, koolstofdioxide en voedingsstoffen in het water. Als er veel voedingsstoffen in het water zitten en het warm is, kan dat een blauwalgenbloei veroorzaken. Tijdens een bloei kunnen de vele blauwalgen een drijflaag vormen. Omdat de onderkant van de drijflaag afsterft, komen gifstoffen (toxines) in het water terecht. (Niet alle blauwalgen maken toxines aan.) Als het water een vreemde kleur heeft of als er een stinkende laag met algenbrij op het water ligt, ga dan niet zwemmen en geef dit door aan de waterbeheerder.

Blauwalg kan veel gezondheidsklachten veroorzaken, zoals oorontsteking, huidirritaties en hoofdpijn. Je hebt namelijk kans op schade aan je lever of zenuwstelstel als je de substantie binnenkrijgt. Rijkswaterstaat, waterschappen en provincies raden het daarom sterk af om te gaan zwemmen in water waarin blauwalg is geconstateerd. Weten waar blauwalg is gemeld? Check voordat u gaat zwemmen zwemwater.nl of de Zwemwater-app.

Een laag waterpeil, hoge watertemperatuur en stilstaand water vormen het ideale klimaat voor blauwalg. Daarom zien de waterschappen de meldingen van blauwalg met deze droogte en hitte toenemen.

Waterschappen experimenteren met verschillende technieken om de natuurlijke aangroei van blauwalg te verminderen. Zo worden in Zoetermeer geluidsgolven ingezet, testen ze in Waalwijk cilinders met aluminium en doet het hoogheemraadschap van Delfland onderzoek om de blauwalgen met waterstofperoxide te bestrijden.

Botulisme is een vorm van voedselvergiftiging, veroorzaakt door een bacterie die veel voorkomt in water met een laag zuurstofgehalte. Voor deze bacterie zijn temperaturen boven 20°C en een eiwitrijk milieu (bijvoorbeeld een dode vogel) ideale omstandigheden. De bacterie vermeerdert zich dan zeer snel en scheidt daarbij een giftige stof (botuline) af. Vooral watervogels en vissen worden hierdoor getroffen. Ze vertonen verlammingsverschijnselen en stikken uiteindelijk. Omdat botulisme zeer besmettelijk is voor dieren, is het van belang dat zieke en dode dieren zo snel mogelijk worden verwijderd.

Voor mensen vormt botulisme in zwemwater ook een gevaar. Niet zozeer vanwege de botuline, maar vanwege de kans op besmetting door allerlei andere ziekteverwekkers die in de rottende kadavers voorkomen. Botulisme bij mensen is zeer zeldzaam. De symptomen zijn in eerste instantie misselijkheid, overgeven, moeheid, duizelig, droge mond en buikklachten. Daarna dubbel of wazig zien, slecht verdragen van licht, moeite met spreken en slappe arm- en beenspieren. Ga daarom niet het water in op plaatsen waar dode dieren drijven en laat er ook geen kinderen spelen. Raak de zieke of dode dieren niet aan. Meld aan GGD, gemeente, beheerder of provincie dat u een dood dier hebt gezien.

Watervogels vertonen verlammingsverschijnselen aan kop en vleugels. Ze verdrinken vaak doordat de nekspieren verlamd zijn. Vissen vertonen verlammingsverschijnselen. De dode vissen komen pas na een aantal dagen bovendrijven. Honden lopen met stramme poten of vertonen verlammingsverschijnselen en ze eten en drinken niet. Alleen honden met een wondje in de maag zijn gevoelig voor botulisme. Paarden en runderen kauwen traag, slikken moeilijk, hebben last van veel speeksel.

 

  • Zwem niet in water waarin dode dieren liggen.
  • Raak geen dode dieren met blote handen aan.
  • Liggen er dode vogels of vissen in het water? Meld dit bij de gemeente of het waterschap in uw regio. Zij kunnen de dode dieren opruimen en verdere maatregelen nemen.

De bacterie die botulisme veroorzaakt komt veel voor in water waar het zuurstofgehalte laag is. Door de hitte en droogte ligt het zuurstofgehalte in de Nederlandse wateren op verschillende lager dan normaler, waardoor het bovengemiddeld veel botulisme wordt geconstateerd.

Op www.zwemwater.nl vindt u actuele informatie over de waterkwaliteit van alle officiële zwemwaterlocaties.

Delfland controleert de kwaliteit van het oppervlaktewater in de zwemplassen en geeft de bevindingen door aan de Provincie. Zij geven aan of u er veilig kunt zwemmen. Deze informatie vindt u op zwemwater.nl of op het informatiebord bij de locatie zelf.