Delfland - Waterkering: veilig wonen onder de zeespiegel

Bij een doorbraak in het gebied van Delfland kunnen de gevolgen zelfs tot aan de Utrechtse Heuvelrug merkbaar zijn. Om dat gevaar te beperken, houdt Delfland een zeewering en een rivierwaterkering in stand en zorgt het voor het onderhoud van kaden. Veiligheid staat natuurlijk voorop bij het beheer en onderhoud van de waterkering. Maar de laatste jaren is er naast veiligheid ook steeds meer aandacht gekomen voor landschap, natuur en recreatie. 

De belangrijkste waterkering, de zogenaamde primaire waterkering, bestaat uit twee onderdelen: de zeewering en de rivierwaterkering. Deze primaire waterkering van Delfland moet bestand zijn tegen een windkracht en waterstand die statistisch gezien gemiddeld niet vaker dan één keer in de 10.000 jaar voorkomen.

Zeewering

De zeewering van Delfland loopt van Wassenaar tot aan de Nieuwe Waterweg bij Hoek van Holland en bestaat uit strand en duinen van verschillende breedten. Bij het onderhoud van de zeewering is de laatste jaren meer ruimte gekomen voor natuurlijke processen. Dit heet dynamisch kustbeheer. Eén van de voorwaarden voor dynamisch kustbeheer is dat er aan de kust voldoende zand beschikbaar is voor die natuurlijke processen. Vroeger waren het vooral de strandhoofden, de in zee uitstekende dammen, die verlaging van het zand moesten tegengaan. Tegenwoordig vult de rijksoverheid de hoeveelheid zand op het strand aan als de kust achteruit dreigt te gaan.
Een ander verschil met voorgaande jaren is, dat er nu meer ruimte is om de natuur ook in de duinen meer haar gang te laten gaan. Stuivend zand is daarbij een heel belangrijke factor. Op sommige plaatsen zou dat tot overlast kunnen leiden, maar ook dat wordt met natuurlijke middelen opgelost, namelijk door het planten van helm of ander groen.

Rivierwaterkering

Delfland moet zijn gebied niet alleen beschermen tegen de zee, maar ook tegen het hoge rivierwater van de Nieuwe Waterweg. Daarom is dicht langs de rivier de Delflandsedijk aangelegd, de rivierwaterkering van Delfland. De Delflandsedijk loopt van Hoek van Holland tot in Rotterdam. Deze dijk vervangt de oude Maasdijk. Die kon niet voldoende worden verhoogd omdat hij als belangrijke verkeersader dwars door enkele gemeenten loopt en op veel plaatsen ingeklemd ligt tussen de bebouwing. Deze dijk heeft nu een taak als tweede rivierwaterkering, ook wel secundaire waterkering genoemd. Met de Delflandsedijk zijn ook de woongebieden die buiten de oude Maasdijk lagen, goed beschermd tegen het water van de Nieuwe Waterweg.

Kaden

Kaden zijn in feite kleine dijken. Er zijn boezem- en polderkaden. Boezemkaden beschermen het achterliggende gebied tegen het hoger gelegen boezemwater. Deze waterkeringen liggen meestal direct langs het boezemwater en zijn dan duidelijk als dijk herkenbaar. Polderkaden zijn waterkeringen die laaggelegen poldergebieden (met hun vaak verschillende waterpeilen) van elkaar scheiden. In tegenstelling tot dijken moeten kaden voortdurend hoge waterstanden keren. Het belang van de kaden is dan ook groot. Zeker als er sprake is van extreme neerslag. Omdat de regenval de afgelopen jaren intensiever is geworden, worden voor boezemkaden nieuwe veiligheidsnormen opgesteld. Veel kaden zullen de komende jaren worden verbreed of verhoogd om ook in de toekomst het water voldoende te kunnen keren.

Net zoals bij de zeewering is de aandacht voor de natuur ook bij het onderhoud van kaden flink toegenomen. Delfland wil meer ruimte bieden aan natuurlijke processen en het aantal technische ingrepen verminderen. Dat heeft geleid tot meer ecologisch onderhoud van dijken en kaden. Ecologisch onderhoud betekent bijvoorbeeld dat een deel van de begroeiing aan de waterkant blijft staan. Ook het tijdstip en de manier van onderhoud kunnen worden aangepast. Zo wordt de natuur gestimuleerd zonder dat de functie van dijken en kaden in gevaar komt.