GGOR-programma
Wat is GGOR?
De term GGOR is een afkorting voor het Gewenst Grond- en Oppervlaktewater Regime. De term is bedacht in de jaren negentig van de vorige eeuw, toen de gedachte van integraal waterbeheer steeds meer vorm kreeg. Sinds het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) zijn de meeste waterschappen er echt mee aan de slag gegaan. In het NBW is namelijk de afspraak gemaakt dat de waterschappen de komende jaren GGOR's gaan opstellen voor het landelijke deel van hun beheersgebied.
GGOR is natuurlijk meer dan een afkorting. Het is zowel een concreet product (rapport en kaarten) als een werkwijze. Het product is de beschrijving van het streefbeeld van het watersysteem. Het streefbeeld is afgestemd op de ruimtelijke functies in een gebied en heeft betrekking op zowel het grondwater als het oppervlaktewater. Het proces is een transparante werkwijze volgens een vooraf geformuleerd stappenplan. Hierbij wordt een belangenafweging gemaakt tussen de verschillende functies en worden objectieve, duidelijk onderbouwde keuzen gemaakt.
Hoe gaat Delfland het doen?
Delfland heeft in september 2006 een GGOR-programma opgesteld. In dit programma wordt beschreven op welke manier Delfland GGOR's gaat opstellen. 'Integraal' is daarbij het sleutelwoord. Delfland ziet GGOR vooral als integratiekader voor diverse beleidsthema's op het gebied van waterkwantiteit. Binnen één project wordt een analyse gemaakt van het grond- en oppervlaktewater onder normale omstandigheden en tijdens extreem natte en droge situaties. Het komt er op neer dat peilbesluiten en projecten in het kader van het programma ABCDelfland voortaan gecombineerd worden uitgevoerd, waarbij in hetzelfde project ook naar grondwater en verdroging wordt gekeken. We beperken ons daarbij niet tot het landelijke gebied, maar nemen ook het stedelijke gebied in beschouwing. Voor deze gebieden worden immers ook peilbesluiten opgesteld en wordt getoetst op wateroverlast.
Elk project begint met een inventarisatie van wat er speelt in het gebied. Zo krijgen we een beeld van de doelen en randvoorwaarden waar we aan moeten voldoen. Ook nemen we de aanwezige data goed onder de loep. We bekijken of het beeld dat we hebben van het watersysteem actueel is. Zo niet, dan gaan laten we aanvullende metingen uitvoeren.
Zodra we voldoende data hebben, beginnen we met analyseren. We bekijken of het watersysteem voldoet aan de afgesproken normen. Ook berekenen we hoe het systeem reageert bij heftige neerslag. We onderzoeken of de peilstijgingen bij extreme neerslag nog binnen de norm blijven. Daarbij houden we ook rekening met verwachte klimaatveranderingen. Droogte komt ook aan bod. We bekijken bijvoorbeeld hoeveel water we moeten aanvoeren in een droge zomer zoals 2003 of 1976. Ook kijken we hoe het grondwater reageert op al deze omstandigheden. Zo krijgen we een beeld van het grondwaterregime, waaruit we kunnen afleiden of er sprake is van grondwaterproblemen.
Als alle berekeningen zijn uitgevoerd, zoeken we naar oplossingsrichtingen voor de geconstateerde knelpunten. Het is daarbij de kunst om binnen één maatregelenpakket iets te doen aan wateroverlast, droogte én grondwater. Dit is niet een taak van Delfland alleen. Delfland wil deze afweging samen met gemeenten en belanghebbenden maken, zodat er sprake is van een gezamenlijk gedragen wateropgave. Tijdens de afwegingsfase zoeken we daarom actief naar afstemming. We zullen per project meerdere werksessies en informatieavonden organiseren, zodat iedereen die dat wil input kan leveren.
De uiteindelijke wateropgave dient enerzijds als input voor de interne vervolgacties. Denk daarbij aan nieuwe peilbesluiten of inrichtingsmaatregelen. Anderzijds dient de wateropgave als input voor de afspraken die met het gebied worden gemaakt, bijvoorbeeld in een gemeentelijk waterplan. Dit is bijvoorbeeld nodig als we ruimte nodig hebben voor waterberging.
De planning
Het opstellen van GGOR's wordt een cyclisch gebeuren. De herhalingstijd van GGOR wordt waarschijnlijk tien à twaalf jaar. De opzet is dus vergelijkbaar met peilbesluiten, die elke tien jaar moeten worden opgesteld. Ook de toetsing op wateroverlast moet periodiek worden herhaald, om steeds een actueel beeld te hebben van de wateropgave. Uiteraard worden daarbij alle actuele ontwikkelingen meegenomen in de analyse.
De eerste ronde gaat van start in 2007. In de periode tot en met 2012 gaan we het GGOR opstellen voor het hele beheersgebied. We hebben het gebied daarvoor opgedeeld in acht deelgebieden, met een gemiddelde oppervlakte van 5.000 hectare. De gebieden zijn gekozen op basis van watersysteemgrenzen, zodat de hydrologische samenhang goed in beeld kan worden gebracht.
Het eerste deelgebied is Berkel-Pijnacker. In de zomer van 2007 gaat ook deelgebied twee van start. Dit is een pilot in het stedelijke gebied van Delft, om te kijken hoe goed de methode daar toepasbaar is. We gaan uit van één jaar analysetijd per deelgebied. Daarna volgt nog driekwart jaar proceduretijd voor het peilbesluit.
Op de onderstaande kaart staat de indeling in deelgebieden en de volgorde waarin de deelgebieden worden opgepakt.
ABC-maatregelen
Op het ogenblik wordt er al hard gewerkt om het watersysteem op orde te krijgen. Naar aanleiding van projecten van het programma ABCDelfland wordt er veel extra waterberging gegraven en worden gemaalcapaciteiten vergroot. Dat we GGOR's gaan opstellen betekent natuurlijk niet dat we al deze werkzaamheden opnieuw ter discussie gaan stellen! Integendeel zelfs. Het opstellen van GGOR's moet vooral worden gezien als het voortborduren op de ingeslagen weg. Binnen een GGOR-project worden al de ABC-maatregelen meegenomen in de toetsing. Als het watersysteem dan opnieuw wordt getoetst, zal blijken dat het systeem verbeterd is. De verwachting is dan ook dat GGOR vooral bevestigt dat we voor de bestrijding van wateroverlast op de goede weg zijn. Aanvullende maatregelen zullen alleen noodzakelijk zijn als er nieuwe knelpunten worden gevonden, bijvoorbeeld als het peil of de structuur van peilvakken verandert.
Vragen?
Deze korte inleiding kan natuurlijk geen antwoord geven op alle vragen over het hoe & waarom van GGOR. Op 5 april 2007 heeft Delfland daarom een informatiemiddag georganiseerd om het GGOR-programma toe te lichten. In het verslag van deze middag wordt nader ingegaan op diverse vragen over het GGOR-programma. Het verslag is te downloaden via deze link.
