Delfland - Aanleiding en aanpak

Situatieschets in de polder Berkel

De polder Berkel bestaat uit twaalf laaggelegen poldereenheden. De Bergboezem Berkel (ongeveer 100 hectare met kades omgeven grasland) is een van de twaalf poldereenheden van de polder Berkel. Elke polder heeft zijn eigen waterpeil. Het regenwater dat in de polders valt, wordt opgevangen in sloten. Vijf poldergemalen pompen dit water naar de hoger gelegen binnenboezem (zie tekening). De binnenboezem bestaat uit de Noordeindse Vaart, de Rodenrijsche Vaart en de Bovenvaart. Het Bovengemaal pompt het water uit de binnenboezem naar de hoger gelegen boezem (Berkelsche Zweth). Van daaruit wordt het water door boezemgemaal Parksluizen gepompt naar de Nieuwe Waterweg.

Aanleiding

De polder Berkel heeft problemen in de polder, maar ook problemen in de aangrenzende boezem. Kijk ook in het woordenboek voor een uitleg van de begrippen polder, boezem en waterhuishouding.

Polderwaterhuishouding

De afvoercapaciteit van de binnenboezem loopt in de huidige situatie al tegen zijn grenzen aan. Het probleem in de polder Berkel is, dat tijdens hevige neerslag en windstoten het peil in de binnenboezem snel stijgt. Vooral bij de Noordeindse Vaart wordt het kritische peil soms overschreden. De overbelasting van de binnenboezem wordt de komende jaren nog groter. In polder Berkel wordt een groot oppervlak grasland volgebouwd met woonwijken en bedrijventerreinen. Door de verharding kan er minder regenwater wegzakken in de grond. Steeds meer regenwater moet via de sloten en de poldergemalen worden afgevoerd naar de binnenboezem.

Boezemwaterhuishouding

Door klimaatveranderingen zal er meer regen vallen in een kortere tijd. Het waterpeil in de boezem stijgt daardoor sneller waardoor de druk op de boezemkades toeneemt. Naast de waterhuishouding zijn er in het gebied ook problemen op het gebied van de kwaliteit van het water en de kades (waterkering).

Waterkwaliteit

De herinrichting van Bergboezem Berkel biedt mogelijkheden om rekening te houden met planten en dieren in het gebied. De huidige waterkwaliteit voldoet nog niet aan de aangescherpte Europese normen. Het water is troebel en bevat te veel algen. Vanuit de Europese Kader Richtlijn Water (KRW) zijn normen opgesteld om te zorgen voor een goede chemische en ecologische kwaliteit van het water. Het ecologisch inrichten en onderhouden van de oever werkt hieraan mee.

Waterkering (kades)

De kades in Bergboezem Berkel voldoen niet meer aan de huidige strenge(re) eisen en zijn aan versteviging toe. Ook moeten de kades worden verhoogd, vanwege de nieuwe functie van het gebied als calamiteitenberging. De kades staan op veengrond. Veengrond is een weinig draagkrachtige ondergrond, wat het verstevigen van de kade lastig maakt. Om tot een stevige kade te komen, moet de kade voldoen aan de veenkaderichtlijnen van Delfland.

Oplossing

Tijdens hevige neerslag kan het waterpeil in de boezem snel stijgen. Om het peil in de boezem te laten zakken, zal Delfland de bergingscapaciteit van de Bergboezem Berkel vergroten. De Bergboezem is dan geschikt om tijdens calamiteiten water uit de boezem tijdelijk te bergen. Na de capaciteitsvergroting kan de Bergboezem bovenop de 600.000 m³ polderwater nog eens 600.000 m³ boezemwater bergen. De totale capaciteit komt daarmee op 1.200.000 m³. In de gehele Bergboezem zal in dat geval circa 1,5 tot 2 meter water staan. Als het peil in de boezem weer is gezakt, pompt Delfland de Bergboezem leeg. Om de bestaande capaciteit van de Bergboezem te vergroten naar 1.200.000 m³, moeten de omringende kades worden verstevigd en verhoogd. Geschat wordt dat deze functie van de boezemwaterberging eens in de 25 tot 50 jaar kan voorkomen.

De Bergboezem wordt heringericht als boezem- en polderwaterberging en tevens als natuur- en recreatiegebied, als onderdeel van de Groenzoom. Een nieuwe circa 25 meter brede watergang (bypass) in de Bergboezem voert overtollig water van de overbelaste binnenboezem af naar de boezem. Kadeverbetering met natuurvriendelijke oevers en vispassages maken deel uit van het project. Bij de inrichting wordt gestreefd naar een afwisselende biodiversiteit, waar optimale leefruimte is voor zowel water- als weidevogels.

Aanpak

Om deze oplossing te realiseren, verricht Delfland de volgende werkzaamheden:

• het verhogen en verstevigen van de kades rondom de Bergboezem;
• het vergroten van de bergingscapaciteit van 600.000 m³ naar 1.200.000 m³ en het aanleggen van een inlaatconstructie ter ontlasting van de boezem;
• het aanleggen van een bypass (brede doorvoerwatergang) en een inlaatconstructie ter ontlasting van de binnenboezem;
• het plaatsen van twee gemalen in de Bergboezem en in de polder Oude Leede;
• het plaatsen van twee stuwen en een windwatermolen;
• het aanleggen van natuurvriendelijke oevers en een vispassage in het kader van de Kaderrichtlijn Water;
• het inrichten van circa 45 hectare natuurreservaat en circa 65 hectare natuur- en recreatiegebied;
• het aanleggen van wandelpaden, fietspaden, uitkijk- en rustpunten.