Delfland - Wonen aan het water

Waterstaatswerken zoals waterkeringen en watergangen moeten regelmatig onderhouden worden. Dit onderhoud gebeurt deels door Delfland zelf. Bepaalde watergangen moeten echter door de eigenaren die grond langs watergangen hebben of aan een kade wonen zelf worden onderhouden. De onderhoudsplicht, onderhoudsverplichtingen en de regels voor de schouw staan in de Keur Delfland 2010. In vastgestelde perioden wordt toegezien op de uitvoer van dit onderhoud (schouw). Kort vóór de aangekondigde periode moet het onderhoud zijn uitgevoerd. Op de leggerkaart Waterkeringen en wateren kunt u zien waar de onderhoudsplichtig geldt.

• Legger wateren 
• Leggerkaart waterkeringen

Het dagelijks bestuur van Delfland heeft het protocol voor de schouw en het tijdschema van de schouwperioden vastgesteld. De verschillende schouwdata worden tenminste 14 dagen voor de schouw via de website  bekendgemaakt. Wilt u meer weten over de schouw bij Delfland neemt u dan contact op met de schouwmanager van Delfland de heer J.A. Spaan, tel (015) 270 18 58.

Brochure Wonen aan het water

De tekst van de brochure 'Wonen aan het water' is hieronder te lezen:

Samen werken aan schoon water

Het schoonhouden van de sloot waaraan uw huis of land grenst of waterkering die deel uitmaakt van uw perceel, is natuurlijk belangrijk voor uw eigen woonplezier. Droge voeten, stevige dijken en schoon en voldoende water zijn zaken waar iedereen baat bij heeft. Een goed onderhoud van wateren en waterkeringen is daarvoor essentieel. Daarom is het belangrijk dat we ons hier gezamenlijk voor inzetten en aan werken. Voor sloten en het gebruik van waterkeringen bent u als eigenaar of aangrenzend eigenaar verantwoordelijk voor het onderhoud. Met de informatie in deze folder wil Delfland u uitleggen welke afspraken er zijn over het onderhoud van water en waterkering en waarom deze afspraken, juist voor u, zo belangrijk zijn.

Onderhoud voor onze veiligheid

In periodes dat er veel regen valt, voeren sloten het overtollige water af. Vanwege de huidige en toekomstige klimaatontwikkelingen dienen wij deze belangrijke functie van een sloot, extra zorg en aandacht geven. Andersom zorgen dezelfde sloten in periodes van droogte voor wateraanvoer. Het schoonhouden van sloten door planten en vuil te verwijderen, bevordert de doorstroming van het water. Schone en goed onderhouden sloten zijn dus onontbeerlijk voor goed waterbeheer. Woont u aan het water of heeft u land dat aan water grenst? Dan bent u onderhoudsplichtig. Dat betekent dat u ervoor moet zorgen dat er geen vuil in de sloot drijft, dat de slootkant onderhouden wordt en dat in de sloot aanwezige bruggen, duikers (ondergrondse waterdoorlaten) en dammen in goede staat van onderhoud verkeren. Het betekent dan ook dat u de sloot op breedte en diepte moet houden. Niet alleen het onderhoud van de sloot is belangrijk voor de veiligheid, dit geldt ook voor het regelmatig maaien van de waterkeringen. Woont u aan of op een waterkering? Dan bent u ook onderhoudsplichtig.

Onderhoud met oog voor de natuur en milieu

Flora en Faunawet

In de eerste plaats is onderhoud zoals gezegd belangrijk voor onze eigen veiligheid. Maar daarnaast hebben ook alle levende organismen baat bij goed en regelmatig onderhoud. Bagger bijvoorbeeld ontstaat in de loop van de tijd op de bodem van de sloot door plantenresten. Door de baggerlaag wordt de sloot steeds ondieper. De temperatuur van het water in een ondiepe sloot loopt bij warm weer heel snel op. Dit water kan ook minder zuurstof bevatten. Stankoverlast en vissterfte kunnen het gevolg van slecht onderhoud zijn.
Het hoogheemraadschap heeft naast de kwantiteitstaak voor de aan- en afvoer van water ook een kwaliteitstaak. Door ingevoerde beleidsregels met betrekking tot de  inrichting van watergangen (zie 'afwijken van onderhoud')  is het mogelijk om aangepast onderhoud toe te passen dat meer gericht is op de ecologie van de watergang. Met de komst van de Flora en faunawet bestaat een zorgplicht voor het in stand houden van beschermde plant- en diersoorten. Een plicht waar zowel overheid als particulier mee wordt geconfronteerd.  In watergangen met voldoende breedte kunnen water- en oeverplanten gespaard blijven. Op deze wijze levert u een bijdrage aan de verbetering van de waterkwaliteit. Er ontstaan in de watergang vlucht- en overwinteringplaatsen voor de aanwezige dieren en de achtergebleven planten zorgen in het volgende voorjaar voor een goede begroeiing van de watergang.
Om hier een adequate verdeling in aan te brengen is een kleurtoets ontwikkeld waarbij de aan de watergang gekoppelde kleur aangeeft welk onderhoud op welke tijdstip van het jaar wordt verwacht (zie tabel 'kleurtoets met toelichting').

• Gedragscode Flora- en faunawet Waterschappen (2009)

Onderhoud en Natuurbeheer

Mede onder invloed van Europese regelgeving ondergaat de Nederlandse natuurwetgeving een forse verandering. Natuurgebieden worden beter beschermd en hetzelfde geldt voor een aantal planten- en diersoorten die men voor Nederland en Europa wil behouden.
De Flora- en faunawet is zo'n nieuwe wet. Deze -in 2002 van kracht geworden- wet richt zich op de duurzame instandhouding van zeldzame en bedreigde soorten. De Flora- en faunawet verbiedt een aantal handelingen die schade toebrengen aan een groot aantal beschermde soorten, hun nesten, verblijfplaatsen en dergelijke. Voor overtreding is een ontheffing nodig van het Ministerie van LNV. Het gaat om alledaagse situaties als bouwen, slopen, graven, baggeren, het kappen van bomen e.d.
Waterschappen hebben in de dagelijkse praktijk veel te maken met de wet en de werkwijze die de wet voorschrijft. Natuurwaarden in en langs het water en duurzaam waterbeheer zijn immers vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Voor een uitgebreid overzicht van beschermde plant- en diersoorten en hoe er in de verschillende omstandigheden met onderhoud moet worden omgegaan kunt u de mede door Delfland samengestelde veldgids raadplegen.

Onderhoud door Delfland

Om te kunnen zorgen voor veilige dijken, droge voeten en schoon en voldoende water moeten sloten in goede conditie verkeren. Het onderhoud aan de meeste grote (primaire) watergangen wordt door het waterschap zelf uitgevoerd.
Daarnaast controleert Delfland de waterkeringen tweemaal per jaar: in juni en oktober. In oktober om te bekijken of de kade de hoge waterstanden in het stormseizoen en de winter kan doorstaan; in juni om de eventuele schade te kunnen repareren en waterkering voor te bereiden op hoge waterstanden als gevolg van zomerregens.

Wat betekent de onderhoudsplicht voor u

Als onderhoudsplichtige bent u verantwoordelijk voor het onderhoud van de sloot die aan uw land of perceel grenst. Het onderhoud van kleinere (secundaire) sloten moet worden uitgevoerd door de eigenaren van aangrenzende percelen. Dit onderhoud is een officiële verplichting. Grenst uw woning aan een sloot of heeft u land dat aan een sloot grenst? Dan is het onderhoud van de sloot dus uw verantwoordelijkheid. Wanneer u overburen heeft, deelt u de sloot in tweeën. U bent beide verantwoordelijk voor het onderhoud van de helft van de sloot waaraan u woont.
Maakt een waterkering deel uit van uw perceel, dan dient u deze ook te maaien.
De onderhoudsplicht is opgebouwd uit twee soorten onderhoud: het gewone of dagelijkse onderhoud en het buitengewoon onderhoud.

Het gewone of dagelijks onderhoud

Het gewone onderhoud van watergangen en waterkeringen dient u één of meerdere keren per jaar uit te voeren. Voor de frequentie en mate van het onderhoud kunt u gebruik maken van de speciale link op de website van Delfland die verwijst naar de kleurtoets.

Onderhoudt van watergangen en waterkeringen houdt in dat u met een krooshark de sloot moet schoontrekken en u de kanten moet maaien. Het gewoon onderhoud van waterkeringen betreft in hoofdzaak egaliseren van sporen, het bestrijden van mollen etc. en het regelmatig maaien.
Kort omschreven komt dat op het volgende neer:

• Het zuiveren van de sloot van planten, kroos, riet en drijvend vuil;
• Het maaien en ophalen van de slootkant;
• Het twee maal per jaar maaien van de kaden;
• Het bestrijden van mollen en dichten van gaten en sporen;
• Onderhoud van de doorstroombaarheid van duikers (ondergrondse waterdoorlaten);
• Het zorgen voor een goede staat van onderhoud van in de sloot aanwezige bruggen, duikers (ondergrondse waterdoorlaten) en dammen is in de watervergunning van Delfland geregeld. In deze vergunning zijn eveneens de nodige voorwaarden opgenomen waaraan moet worden voldaan.

Het buitengewoon onderhoud

Naast dit gewone onderhoud wordt er van u verwacht dat u de sloot op de gewenste diepte en breedte houdt door te baggeren.
Delfland controleert elk jaar in een bepaald deel van het gebied of de sloten op diepte zijn tijdens de diepteschouw. Voor deze diepteschouw gebruikt Delfland een baggervakkensysteem met een cyclus van acht jaar waarin een gebied 'aan de beurt is'. Indien daar aanleiding toe is, dient de sloot ook 'tussentijds' op diepte te worden gebracht. Delfland informeert u schriftelijk over het moment dat de diepteschouw bij u in de buurt plaatsvindt, of wanneer uw sloot tussentijds op diepte gebracht moet worden.
Het buitengewoon onderhoud - hoogte en breedte - van waterkeringen wordt door Delfland zelf uitgevoerd.Deze werken worden in nauw overleg met u uitgevoerd.

Afwijking van onderhoud

Wilt u uw oever van de watergang anders inrichten en onderhouden dan dient u met deze inrichting te voldoen aan de door Delfland opgestelde Beleidsregels. Wilt u de oever inrichten als een ecologische oever of het profiel van de sloot wijzigen dan dient u hiervoor een ontheffing op grond van de Keur aan te vragen.

• Keur Delfland 2010
• Algemene regels behorend bij de Keur Delfland 2010
• Beleidsregels Dempen en graven
• Beleidsregels Werken in het profiel van wateren
• Beleidsregels Kunstwerken in wateren
• Notitie Kaden
• Beleidsregel veendijken 2008
• Algemene Regels Natuurvriendelijke Oevers
• Meldingsformulier Natuurvriendelijke Oevers
• Aanvraagformulier watervergunning

Schouw, controle op het onderhoud

Waterstaatswerken zoals waterkeringen en watergangen, duikers en dammen, moeten regelmatig onderhouden worden. Dit onderhoud gebeurt deels door Delfland zelf. Bepaalde watergangen moeten echter door de eigenaren die grond langs watergangen hebben of aan een kade wonen zelf worden onderhouden.

Het onderhoud aan uw sloot of waterkering is dus niet vrijblijvend. De onderhoudsplicht en onderhoudsverplichtingen en de regels voor de schouw staan in het Reglement en de Keur Delfland 2010 en in de bijbehorende beleidsregels (zie hierboven).

Delfland controleert een aantal keren per jaar of de waterkeringen, de grotere watergangen en de sloten goed onderhouden zijn. Deze periodieke controle noemen we ook wel schouw. Kort vóór die periode dient het onderhoud te zijn uitgevoerd.
De sloten in het hele gebied worden één keer per jaar in de tweede helft van oktober gecontroleerd tijdens de najaarsschouw.
In enkele risicogebieden en sommige specifieke sloten controleert Delfland de sloten ook in de maanden juni en juli tijdens de zomerschouw.

De grotere watergangen worden twee maal per jaar onderhouden en door Delfland geïnspecteerd in de maanden juli en oktober.
Tijdens de schouw wordt rekening gehouden met de ecologische situatie. De mate van doorstroombaarheid van de watergang is zeker in de voorjaarsperiode, maatstaf voor de beoordeling van de onderhoudstoestand.

Aankondiging van de schouw

De verschillende schouwdata zijn door het college van dijkgraaf en hoogheemraden vastgesteld schema en worden tenminste 14 dagen voor de schouw op de website van Delfland bekend gemaakt.

Het hele jaar door controleren

Behalve op deze vaste momenten, controleren medewerkers van Delfland het hele jaar door of sloten en waterkeringen in goede conditie zijn. Zo nodig kunnen zij u aanspreken op de staat waarin de sloot of waterkering, waarvoor u onderhoudsplichtig bent, verkeert.

Maatwerkafspraken

Najaarsschouw

Tijdens de najaarsschouw gelden algemene regels voor het onderhoud van watergangen. Deze regels staan in de Keur en zijn beschreven in de Legger watergangen. De legger is digitaal in te zien op de onze website

Zomerschouw

Tijdens de zomerschouw wordt een kleurtoets gehanteerd voor de beoordeling van het onderhoud en is een generieke uitwerking voor de onderhoudswerkwijze en schouw eisen aan watergangen. Hierbij is uitgegaan van een gangbare situatie, waar een netwerk van watergangen zorgt voor de aan- en afvoer van het water. Ook is uitgegaan van generieke belangen van peilbeheersing en risico's op wateroverlast (risico's waterhuishouding = code blauw).

Recreatie en natuurgebieden

In sommige delen van het beheersgebied zijn deze generieke omstandigheden niet van toepassing en kan er af worden geweken van voorgenoemde beleidskaders. Het gaat daarbij om gebieden met een specifieke gebruiksfunctie en waarbij de waterstructuur zodanig is dat andere functies geen last hebben van het onderhoud ter plaatse. Voorbeelden zijn: grotere waterpartijen, een waterspeelplaats voor kinderen en bepaalde natuurgebieden. Bent u onderhoudsplichtig en wilt u ander onderhoud toe passen dan regulier is omschreven, kan hiervoor een vergunning worden aangevraagd. In de vergunning worden de eisen waaraan het onderhoud minimaal dient te voldoen omschreven. Deze maatwerkafspraken krijgen de kleurtoets oranje.

Wat als de sloot of waterkering tijdens controle niet in orde is?

Wij gaan er van uit dat het gevraagde onderhoud op de aangekondigde schouwdatum is uitgevoerd.
Wanneer een medewerker van Delfland of een schouwmeester echter constateert dat dit niet is gebeurd, zijn hier consequenties aan verbonden. U bent dan namelijk in overtreding. Delfland stuurt u in dit geval een brief met een bepaalde termijn waarbinnen de sloot alsnog op orde gebracht dient te worden.

Als de aangegeven periode is verstreken vindt er opnieuw een controle plaats. Heeft u ook dan het onderhoud nog niet uitgevoerd, dan kan Delfland bestuursdwang toepassen, een dwangsom opleggen of een proces-verbaal opmaken. Bestuursdwang wil zeggen dat wij op uw kosten de onderhoudswerkzaamheden alsnog laten uitvoeren.

Behalve een boete kunnen deze kosten aardig oplopen omdat behalve de kosten van de aannemer ook de kosten van voorbereiding, controle en afhandeling door Delfland en de kosten van een eventueel ecologisch onderzoek, zullen worden verhaald.

Ontvangt u een dwangsom, dan moet u een bepaald bedrag betalen, bijvoorbeeld per week dat de overtreding voortduurt. Deze dwangsom kan ook voor toekomstige overtredingen worden opgelegd, wanneer blijkt dat de onderhoudsplicht herhaaldelijk niet is nagekomen.

Schouwcoördinatiepunt

Delfland heeft een schouwcoördinatiepunt ingericht.
Wilt u meer weten over de schouw bij Delfland neemt u dan contact op met het schouwmanagement van Delfland, tel (015) 270 18 58 of (015) 270 18 57.
De medewerker die u te woord staat regelt en organiseert de schouw en alle aanverwante zaken.

Voor overige vragen over het onderhoud van uw sloot en/of waterkering kunt u bellen naar het Meldpunt Toezicht Delfland (015) 270 18 88. De medewerker van het Meldpunt Toezicht Delfland neemt uw vraag aan en zorgt ervoor dat uw vraag direct bij de juiste afdeling binnen Delfland terechtkomt en zo snel mogelijk wordt beantwoord.

Tabel kleurtoets Onderhoud en schouw met toelichting voor secundaire watergangen

Grote watergangen worden door Delfland zelf onderhouden. De oevers zijn veelal in onderhoud bij derden en vallen onder de schouw.

In de periode van 15 maart tot 1 juni mag geen onderhoud gepleegd worden tenzij onderhoud noodzakelijk is voor het waterstaatkundig belang.

In de periode van 1 juni tot 15 juli mag onder voorwaarden onderhoud gepleegd worden. Ook hier geldt dat in ieder geval onderhoud mag worden uitgevoerd indien dit noodzakelijk is voor het waterstaatkundig belang.

Bij de najaarsschouw dienen alle watergangen volledig te zijn geschoond mits er van een geregeld afwijkend onderhoud sprake is.

Voor een uitgebreider overzicht en voorbeelden raadpleeg de kleurtoets met toelichting voor overige watergangen.

De kleurtoets is een generieke uitwerking voor de onderhoudswerkwijze en schouweisen aan watergangen. Hierbij is uitgegaan van een gangbare situatie, waar een netwerk van watergangen zorgt voor de aan- en afvoer van het water. Ook is uitgegaan van algemene belangen van peilbeheersing en risico's op wateroverlast (risico's waterhuishouding = code blauw).